Ryzyko związane z przepisami prawa

Abstract

Zmiany przepisów podatkowych mogą mieć istotny negatywny wpływ na działalność Grupy.

Czynniki ryzyka związane z przepisami prawa i regulacjami

Działalność Grupy jest ściśle regulowana, w związku z czym zmiany regulacyjne mogą negatywnie wpłynąć na działalność Grupy, jej sytuację finansową i wyniki z działalności

Grupa prowadzi działalność głównie w Polsce. Polski system prawny i otoczenie regulacyjne mogą ulegać częstym i czasem znaczącym nieoczekiwanym zmianom, a obowiązujące w Polsce przepisy prawa i regulacje mogą być przedmiotem sprzecznych ze sobą urzędowych interpretacji. Rynek kapitałowy oraz rynek obrotu towarami giełdowymi jest w szerokim zakresie poddany regulacjom państwowym i może podlegać coraz silniejszemu nadzorowi.

Dla rozwoju rynku obrotu energią elektryczną istotny jest, istniejący na dzień przygotowania niniejszego Sprawozdania, obowiązek sprzedaży przez wytwórców energii elektrycznej 15% energii przez nich wyprodukowanej na giełdach towarowych lub na rynkach organizowanych przez podmioty prowadzące na terytorium Polski rynki regulowane. Istotny jest także dodatkowy obowiązek, nałożony na podmioty korzystające z rekompensat na podstawie Ustawy o Pokrywaniu Kosztów1, do sprzedaży pozostałej części wyprodukowanej przez te podmioty energii w przetargu, na giełdach towarowych lub na rynkach organizowanych przez podmioty prowadzące na terytorium Polski rynki regulowane. Zmiany regulacji dotyczących tych obowiązków oraz stopniowe ograniczenie kręgu podmiotów korzystających z rekompensat mogą mieć negatywny wpływ na działalność Grupy, jej sytuację finansową lub wyniki działalności.

Rozwój obrotu prawami majątkowymi do świadectw pochodzenia energii oraz działalność rejestru świadectw pochodzenia, prowadzonego przez TGE są silnie uzależnione od istnienia i kształtu przepisów Ustawy Prawo Energetyczne w zakresie wsparcia produkcji energii ze źródeł odnawialnych i z kogeneracji. Obowiązek umarzania rosnącego w kolejnych latach odsetka świadectw pochodzenia energii w odniesieniu do energii sprzedanej odbiorcom końcowym (lub uiszczania opłaty zastępczej, nakładany na przedsiębiorstwa zajmujące się handlem energią, jest siłą sprawczą rosnących wolumenów obrotu i przychodów TGE w tym obszarze. Zmiany regulacji dotyczących tych obowiązków, w tym czasowa lub całkowita likwidacja wsparcia dla wytwórców energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii i wysokosprawnej kogeneracji, a także stopniowe ograniczenie kręgu podmiotów korzystających z rekompensat mogą mieć negatywny wpływ na działalność Grupy, jej sytuację finansową lub wyniki działalności.

Dla rozwoju rynku obrotu gazem ziemnym, działającego w ramach TGE, znaczenie mają regulacje nakładające na przedsiębiorstwa energetyczne, zajmujące się obrotem paliwami gazowymi obowiązek sprzedaży na giełdach towarowych lub na rynku organizowanym przez podmiot prowadzący na terytorium Polski rynek regulowany nie mniej niż 55% (poziom docelowy, obowiązujący zgodnie z przepisami aktualnymi na dzień sporządzenia niniejszego Sprawozdania od 1 stycznia 2015 r.) gazu ziemnego wprowadzonego do sieci przesyłowej. Zmiany zapisów legislacyjnych dotyczących tego obowiązku lub niezastosowanie się głównych podmiotów operujących na tym rynku do obowiązujących regulacji mogą mieć negatywny wpływ na działalność Grupy, jej sytuację finansową lub wyniki działalności.

Unijne zmiany legislacyjne związane są przede wszystkim z wdrażaniem przez Komisję Europejską regulacji prawnych mających wpływ na organizację TGE oraz na sposób, w jaki TGE realizuje obrót energią elektryczną i gazem ziemnym (REMIT, EMIR, MIFID/R, NC CACM).

Zmiany regulacyjne mogą negatywnie wpływać na Grupę oraz na obecnych i przyszłych odbiorców świadczonych przez nią usług. Przykładowo, mogą zostać wprowadzone zmiany skutkujące spadkiem atrakcyjności notowania spółek bądź obrotu na rynkach organizowanych i prowadzonych przez Grupę, bądź spadkiem atrakcyjności korzystania z usług świadczonych przez Grupę. Ponadto, w Polsce mają lub będą miały zastosowanie regulacje UE, w tym m.in. w odniesieniu do rynku finansowego – Dyrektywa MiFID, Dyrektywa Prospektowa oraz Dyrektywa o Przejrzystości. Zmiany wyżej wymienionych regulacji oraz ich implementacja mogą także mieć istotny wpływ na działalność Grupy, jej sytuację finansową i wyniki działalności.

Zmiany przepisów podatkowych lub ich urzędowych interpretacji mogą istotnie negatywnie wpłynąć na działalność Grupy, jej sytuację finansową i wyniki z działalności

Zmiany przepisów podatkowych mogą mieć istotny negatywny wpływ na działalność Grupy. Istnieje ryzyko, że wraz z wprowadzeniem nowych regulacji Grupa będzie musiała podjąć działania dostosowawcze, co może skutkować powstaniem znaczących kosztów wymuszonych okolicznościami związanymi z dostosowaniem się do nowych przepisów oraz kosztów związanych z niestosowaniem się do nich. Istnieje ryzyko, że poszczególne interpretacje podatkowe, uzyskane przez Grupę oraz stosowanie przez nią obecnych i przyszłych przepisów polskiego prawa podatkowego zostaną zakwestionowane. To z kolei może skutkować nałożeniem na Grupę kar
i innych sankcji lub potrzebą rewizji praktyk przyjętych przez spółki Grupy.

W Polsce Grupa podlega właściwości różnych organów podatkowych, które mogą wydawać własne, czasem sprzeczne, interpretacje w sprawach podatkowych. Na tle stosowania przepisów prawa podatkowego może pojawić się szereg kontrowersji, a przepisy te mogą nie być stosowane jednolicie. Ponadto zmieniające się interpretacje przepisów podatkowych stosowane przez różne organy podatkowe, długie okresy przedawniania się zobowiązań podatkowych oraz stosunkowo wysokie kary i inne sankcje z tytułu nieprzestrzegania przepisów mogą skutkować istotnym ryzykiem podatkowym.

Zmiany przepisów dotyczących OFE i inne zdarzenia mające wpływ na te fundusze mogą skutkować zmniejszeniem aktywności inwestycyjnej na GPW

Zaangażowanie OFE w akcje polskich spółek notowanych na rynku regulowanym GPW na dzień 31 grudnia 2013 r. wyniosło  120,5 mld zł, co stanowi 40,2% wartości krajowych akcji będących w wolnym obrocie na GPW. Historycznie, OFE były jednym z głównych źródeł dopływu kapitału na GPW. Wielkość dopływu kapitału z OFE zależy od wpłat składek do tych funduszy, wypłat dokonywanych na rzecz beneficjentów oraz od decyzji inwestycyjnych podejmowanych przez OFE. Na działalność OFE istotny wpływ mają obowiązujące wymogi regulacyjne oraz zmiany demograficzne ludności Polski. Zmiany w przepływach środków do i z OFE lub decyzje inwestycyjne funduszy emerytalnych, szczególnie na skutek zmian do ustawy o systemie emerytalnym, uchwalonych w grudniu 2013 r., nakładających na OFE obowiązek przeniesienia 51,5% aktywów do Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, a także zakazujących inwestowania w instrumenty dłużne gwarantowane przez Skarb Państwa oraz zmiana limitów inwestycyjnych OFE, mogą skutkować obniżeniem poziomu inwestycji w aktywa będące przedmiotem obrotu na rynkach organizowanych i prowadzonych przez Grupę, w szczególności na Głównym Rynku.

Grupa jest narażona na ryzyka związane ze zmianami w regulacjach dotyczących OFE, w tym w zakresie wpłat składek do systemu emerytalnego i ograniczeń alokacji aktywów. Na dzień przygotowania niniejszego Sprawozdania wielkość składki przekazywanej do OFE wynosi 2,92% wynagrodzenia brutto (w porównaniu do 2,8% w 2013 r.,  2,3% w okresie od 1 maja 2011 r. do 31 grudnia 2012 r. oraz 7,3% do 30 kwietnia 2011 r. (przy czym w okresie od kwietnia do końca lipca 2014 r. każdy dotychczasowy członek OFE będzie mógł podjąć decyzję, czy składka ta inwestowana będzie za pośrednictwem OFE, czy też przekazywana do ZUS). Ponadto, na dzień przygotowania Sprawozdania, znowelizowane przepisy Ustawy o Funduszach Emerytalnych  nakładają na OFE minimalny poziom inwestycji w akcje na poziomie 75% do końca 2014 r., 55% do końca 2015 r., 35% do końca 2016 r. oraz 15% do końca 2017 r.

Biorąc pod uwagę zaangażowanie inwestycyjne OFE w akcje notowane na GPW, prawdopodobne znaczne ograniczenie wysokości składek wpłacanych do OFE oraz ograniczenie limitu aktywów OFE, które mogą być lokowane w papiery wartościowe emitowane przez spółki notowane na GPW, mogą mieć negatywny wpływ na poziom obrotów i popyt na akcje tych spółek, ale także skutkować większą zmiennością spółek znajdujących się w portfelach OFE.

Obecnie obowiązujące w Polsce przepisy wyznaczają również limity inwestowania OFE w instrumenty finansowe notowane na giełdach zagranicznych, które nie są notowane na GPW, co ogranicza możliwość inwestowania przez OFE w spółki notowane na innych giełdach do: 10% wartości ich aktywów do końca 2014 r., do 20% w 2015 r. oraz do 30% w 2016 r. W latach poprzednich limit inwestowania OFE w instrumenty finansowe notowane na giełdach zagranicznych, które nie są notowane na GPW wynosił 5% wartości ich aktywów. W 2011 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) uznał, że powyższy limit wynikający z polskich przepisów jest niezgodny z prawem UE – ma charakter dyskryminujący oraz nie spełnia kryterium proporcjonalności, które uzasadniałyby wyjątek od zasady swobody przepływu kapitału. Konsekwencją wyroku TSUE był obowiązek zmiany ustawy o OFE w powyższym zakresie. Złagodzenie ograniczeń dotyczących inwestowania w instrumenty finansowe emitowane przez emitentów zagranicznych, które nie są notowane na rynkach organizowanych i prowadzonych przez Grupę, w szczególności na Głównym Rynku, może spowodować zmniejszenie inwestycji OFE w instrumenty notowane na GPW. To z kolei może spowodować obniżenie poziomu obrotów oraz podaż instrumentów finansowych notowanych na tych rynkach, a to może mieć negatywny wpływ na działalność Grupy, jej sytuację finansową i wyniki działalności.