Rynek towarowy

Abstract

Przychody Grupy GPW z rynku towarowego w 2013 r. wyniosły 76,0 mln zł w stosunku do 62,6 mln zł w 2012 r.

Przychody rynku towarowego tworzą przede wszystkim przychody Grupy TGE, przychody WSEInfoEngine S.A. z tytułu prowadzenia działalności operatora handlowego oraz przychody GPW z tytułu prowadzenia poee Rynku Energii GPW (do końca I kwartału 2013 r.).

Przychody Grupy GPW z rynku towarowego w 2013 r. wyniosły 76,0 mln zł w stosunku do 62,6 mln zł w 2012 r. Wyższy poziom przychodów w 2013 r. jest w dużej mierze spowodowany uwzględnieniem w przychodach Grupy kapitałowej wyników Grupy TGE za okres 10 miesięcy (począwszy od marca 2012 r.). Całkowita wartość przychodów Grupy TGE za rok 2012 wyniosła 71,9 mln zł, z czego od momentu uzyskania nad nią kontroli przez GPW 60,0 mln zł zostało uwzględnione w wyniku skonsolidowanym Grupy.

Przychody Grupy TGE uzależnione są przede wszystkim od: wolumenu obrotów na rynku energii, rynku gazu oraz praw majątkowych, wolumenu wystawianych i umarzanych świadectw pochodzenia przez członków Rejestru Świadectw Pochodzenia, a także od przychodów z tytułu rozliczania transakcji i rozrachunków towarów giełdowych w ramach podsegmentu rozliczenia transakcji prowadzonego przez spółkę IRGiT.

Ze względu na rozpoczętą w marcu 2012 r. konsolidację wyników Grupy TGE, poniższe dane dotyczące przychodów Grupy TGE za rok 2012 będą prezentowane dla okresu konsolidacji od marca do grudnia 2012 r., natomiast dane o osiągniętych wolumenach dotyczyć będą pełnych 12 miesięcy 2012 r.

W 2013 r. Grupa TGE wniosła do wyników Grupy GPW łączne przychody z rynku towarowego o wartości 74,4 mln zł, z czego 13,5 mln zł stanowiły przychody z tytułu obrotu energią elektryczną na rynku kasowym i terminowym, 19,1 mln zł przychody z tytułu obrotu prawami majątkowymi do świadectw pochodzenia, 5,7 mln zł inne opłaty od uczestników rynku, 15,6 mln zł prowadzenie rejestru świadectw pochodzenia, 20,5 mln zł przychody z tytułu rozliczania i rozrachunków transakcji oraz 0,1 mln zł z tytułu obrotu gazem.

W ujęciu kwartalnym, w IV kwartale 2013 r. przychody Grupy GPW z rynku towarowego wyniosły 18,8 mln zł, w porównaniu do 18,7 mln zł w III kwartale 2013 r. oraz 23,9 mln zł w IV kwartale 2012 r. Niższe przychody rynku towarowego o 21,2% (5,1 mln zł) w IV kwartale 2013 r. w stosunku do IV kwartału 2012 r. wynikały głównie ze spadku przychodów z tytułu obrotu na rynku energii elektrycznej (głównie na rynku terminowym), niższych przychodów z tytułu innych opłat od uczestników rynku, a także spadku przychodów z tytułu prowadzenia rejestru świadectw pochodzenia i niższych przychodów z tytułu rozliczenia i rozrachunku towarów giełdowych prowadzonych przez spółkę IRGiT.

Obsługa obrotu

W 2013 r. przychody Grupy GPW z obsługi obrotu na rynku towarowym wyniosły 39,9 mln zł, z czego 2,5 mln zł stanowiły przychody z tytułu obrotu energią na rynku kasowym, 11,1 mln zł przychody z tytułu obrotu energią elektryczną na rynku terminowym, 0,1 mln zł przychody z tytułu obrotu gazem, 19,1 mln zł przychody z tytułu obrotu prawami majątkowymi do świadectw pochodzenia energii elektrycznej, natomiast 7,1 mln zł to inne opłaty od uczestników rynku.

Inne opłaty od uczestników rynku towarowego stanowią głownie opłaty od uczestników rynków TGE, a także przychody WSEInfoEngine z tytułu prowadzenia działalności operatora handlowego oraz przychody poee RE GPW za pierwszy kwartał 2013 r.

Łączny wolumen obrotów na rynkach energii prowadzonych przez Grupę TGE i GPW w 2013 r. wyniósł 177,0 TWh w porównaniu do 139,4 TWh w 2012 r. Znaczny wzrost wolumenu obrotów dotyczył w szczególności rynku terminowego.

W 2013 r. wolumen obrotów prawami majątkowymi wyniósł 39,3 TWh i był niższy o 22,9 TWh w porównaniu z obrotem 62,2 TWh w 2012 r.

W IV kwartale 2013 r. przychody Grupy z tytułu prowadzenia obrotu energią elektryczną wyniosły 3,8 mln zł i były niższe o 0,3 mln zł w porównaniu z III kwartałem 2013 r. oraz o 1,5 mln zł niższe w porównaniu z IV kwartałem 2012 r. W ujęciu kwartalnym, łączny wolumen obrotów na rynkach energii prowadzonych przez Grupę w IV kwartale 2013 r. osiągnął poziom 48,6 TWh i był o 12,6% niższy  w porównaniu do 55,6 TWh w III kwartale 2013 r. oraz o 25,5% niższy w stosunku do 65,2 TWh w IV kwartału 2012 r.

Przyczyną spadku przychodów w IV kwartale 2013 r. w stosunku do analogicznego kwartału roku ubiegłego była odmienna struktura realizacji transakcji w poszczególnych okresach 2012 i 2013 r. W 2012 r.  roku nasilony wolumen transakcyjny wystąpił w IV kwartale, natomiast w 2013 r. wolumen zawieranych transakcji był rozłożony równomiernie we wszystkich kwartałach 2013 r.

W IV kwartale 2013 r. przychody Grupy z obrotu prawami majątkowymi do świadectw pochodzenia wyniosły 4,8 mln zł i były o 4,4% niższe (0,2 mln zł) w stosunku do III kwartału 2013 r. oraz kształtowały się na zbliżonym poziomie w stosunku do IV kwartału 2012 r.

W III i IV kwartale 2013 r. wolumen obrotów prawami majątkowymi wyniósł po 5,8 TWh w porównaniu do 16,6 TWh w IV kwartale 2012 r. Znaczny spadek wolumenu w III i IV kwartale 2013 r. spowodowany był głównie niższymi obrotami w instrumentach PMEC (o 10,0 TWh) i PMGM (o 0,9 TWh) ze względu na wygaśnięcie systemu wsparcia dla produkcji energii elektrycznej w wysokosprawnej kogeneracji. Niższe przychody spowodowane brakiem transakcji na wyżej wymienionych instrumentach zostały skompensowane wzrostem o 2/3 stawek opłat w instrumentach OZE (zielone świadectwa pochodzenia energii elektrycznej), dla których wolumen obrotów kształtował się na zbliżonym poziomie w czterech kwartałach analizowanych lat.

Skonsolidowane przychody Grupy GPW z obrotu na rynku towarowym oraz wolumen obrotów na rynku towarowym w latach 2012-2013 oraz wybranych kwartałach lat 2012 i 2013

 Okres 3 miesięcy zakończonyRok zakończony 31 grudnia
 31 grudnia 201330 września 201331 grudnia 201220132012
Rynek towarowy, przychody z obsługi obrotu (mln zł) 10,8 10,7 13,2 39,9 30,2
Wolumen obrotów energią elektryczną
(poee RE GPW* oraz TGE):     
Transakcje spot (TWh) 6,3 5,4 5,6 22,7 21,3
Transakcje terminowe (TWh) 42,3 50,2 59,6 154,3 118,1
Wolumen obrotów gazem** (TGE):     
Transakcje spot (TWh) 0,2 0,1 0,0 0,4 0,0
Transakcje terminowe (TWh) 1,5 0,2 0,0 2,0 0,0
Wolumen obrotów prawami majątkowymi (TGE) (TWh) 5,8 5,8 16,6 39,3 62,2
* Z dniem 31 marca 2013 r. zakończono obrót na poee Rynku Energii GPW
** Rynek Gazu powstał na TGE w dn. 20 grudnia 2012 r.

W IV kwartale 2013 r. przychody z tytułu innych opłat od uczestników rynku wyniosły 2,2 mln zł i były wyższe o 0,5 mln zł w porównaniu z III kwartałem 2013 r. oraz o 0,9 mln zł niższe w porównaniu z IV kwartałem 2012 r. Inne opłaty od uczestników rynku towarowego stanowiły opłaty od uczestników rynków TGE, a także przychody WSEInfoEngine z tytułu prowadzenia działalności operatora handlowego oraz do końca I kwartału 2013 r. część przychodów z poee RE GPW.

Poziom innych opłat od uczestników rynku jest kształtowany głównie przez przychody z tytułu opłat stałych związanych z uczestnictwem w rynku, opłat za anulowania transakcji, opłat za transfer pozycji, opłat za dostęp do systemu oraz opłaty za zarządzenie środkami funduszu gwarancyjnego. Wysokość innych opłat od uczestników rynku zależy w dużej mierze od aktywności Członków Izby, w szczególności liczby wykonywanych transakcji, liczby nowych klientów domów maklerskich oraz liczby nowych dostępów do systemu rozliczeniowego.

Rejestr Świadectw Pochodzenia

W wyniku konsolidacji przychodów Grupy TGE od marca 2012 r. Grupa GPW uzyskuje przychody z tytułu prowadzenia Rejestru Świadectw Pochodzenia energii elektrycznej, które w 2013 r. wyniosły 15,6 mln zł, w porównaniu z 16,5 mln zł osiągniętymi w 2012 r.

W IV kwartale 2013 r. przychody z tego tytułu wyniosły 3,0 mln zł w porównaniu do 2,7 mln zł w III kwartale 2013 r. oraz 4,0 mln zł w IV kwartale 2012 r.

Relatywnie niski poziom przychodów w analizowanych kwartałach 2013 r. związany był przede wszystkim z wygaśnięciem z końcem 2012 r. systemu wsparcia dla produkcji energii elektrycznej i ciepła w jednostkach wysokosprawnej kogeneracji, a tym samym ze spadkiem opłat z tytułu rejestracji umorzeń w czerwonych i żółtych świadectwach pochodzenia.

Do spadku przychodów w stosunku do IV kwartału 2012 r. przyczyniły się również niższe przychody z tytułu opłat z przeprowadzonych umorzeń i wystawień świadectw pochodzenia w zielonych certyfikatach OZE. W IV kwartale 2013 r. wolumen wystawionych i umorzonych świadectw pochodzenia w zielonych świadectwach OZE wyniósł odpowiednio 3,3 TWh oraz 1,9 TWh, w porównaniu do 2,7 TWh i braku umorzeń w III kwartale 2013 r. oraz 4,0 TWh i 3,1 TWh w IV kwartale roku ubiegłego.

Skonsolidowane przychody Grupy GPW z prowadzenia Rejestru Świadectw Pochodzenia energii elektrycznej, wolumen wystawionych oraz umorzonych praw majątkowych w latach 2012-2013 oraz wybranych kwartałach lat 2012 i 2013

  Okres 3 miesięcy zakończonyRok zakończony 31 grudnia
31 grudnia 201330 września 201331 grudnia201220132012
Rynek towarowy, przychody z tytułu prowadzenia Rejestru Świadectw Pochodzenia energii elektrycznej (mln zł) 3,0 2,7 4,0 15,6 16,5
Wystawione prawa majątkowe (TWh) 3,5 7,3 7,3 29,5 41,1
Umorzone prawa majątkowe (TWh) 1,9 0,0 6,5 36,2 43,2

* W 2012 r. przychody Grupy TGE były konsolidowane począwszy od 1 marca 2012 r.

Rozliczenia transakcji

Grupa pozyskuje przychody z tytułu prowadzenia działalności rozliczeniowej prowadzonej przez IRGiT, spółkę zależną TGE. W 2013 r. przychody Grupy z tego tytułu wyniosły 20,5 mln zł, w porównaniu do 15,9 mln zł w 2012 r.

W IV kwartale 2013 r. przychody te wyniosły 5,1 mln zł, w III kwartale 2013 r. 5,2 mln zł, oraz 6,7 mln zł w IV kwartale 2012 r. Niższe przychody IV kwartału 2013 r. to przede wszystkim odzwierciedlenie niższych naliczonych opłat z tytułu rozliczeń transakcji zawartych na Rynku Praw Majątkowych, wynikających ze świadectw pochodzenia energii elektrycznej wytworzonej w wysokosprawnej kogeneracji (wygaśnięcie systemu wsparcia dla produkcji energii elektrycznej i ciepła w jednostkach wysokosprawnej kogeneracji z końcem 2012 r.). W IV kwartale 2013 r. miał również miejsce spadek naliczonych opłat z tytułu ewidencji transakcji na rynku terminowym na instrumentach forward, co jest wynikiem niższych obrotów na rynku terminowym obrotu energią elektryczną.